BİLSEM

BİLSEM nedir?

BİLSEM, özel yetenekli öğrencilerin yeteneklerini geliştirmeleri için destek eğitim aldıkları resmi kurumlardır. Bilim ve sanat merkezlerinin genel adıdır.

Bilsem sınavları iki aşamadan oluşur: İlk aşamada tablet üzerinden genel yetenek becerilerini ölçen grup tarama sınavı yapılır. Tablet sınavında başarılı olanlar ikinci aşamada bireysel değerlendirmeye alınır. Bireysel değerlendirmede öğrencilere zeka veya yetenek testleri yapılır.

Hayır. Veli veya öğrenci bireysel başvuru yapamaz. Başvurular yalnızca ilkokul 1, 2 ve 3. sınıf öğretmenleri tarafından e-okul üzerinden gözlem formu doldurularak aday gösterme şeklinde yapılır.

Hayır. Bilim Sanat Merkezleri devlet bünyesinde ve tamamen ücretsiz olan destek eğitim kurumlarıdır.

Hayır. BİLSEM'de geleneksel not verme, yazılı sınav veya karne sistemi uygulanmaz. Öğrenciler proje tabanlı, araştırmaya ve üretime dayalı çalışmalar yürütür; süreç değerlendirmesi raporlarla takip edilir.

BİLSEM'de Genel Zihinsel Yetenek, Görsel Sanatlar (Resim) ve Müzik olmak üzere üç temel alanda eğitim verilir.

İlkokulda başlayan bir öğrenci lise son sınıfa kadar BİLSEM programlarına devam edebilir.

BİLSEM sınavına, ilkokulların 1, 2 ve 3. sınıf düzeylerinde eğitim gören ve öğretmenleri tarafından aday gösterilen öğrenciler girebilir.

Evet. Sınıf öğretmeni uygun gördüğü takdirde bir öğrenciyi iki farklı alandan aday gösterebilir. Örneğin bir öğrenci hem genel yetenekten hem müzikten sınava girebilir.

Evet. 2. veya 3. sınıfta sınıf öğretmeni öğrenciyi tekrar aday gösterirse öğrenci sınava girebilir.

Evet. Sonuçların ilan edilmesinden itibaren kılavuzda belirtilen süre içinde veliler e-itiraz modülü üzerinden dilekçe doldurarak veya ilçe milli eğitim müdürlüklerine dilekçeyle başvurarak itirazda bulunabilir.

Bilsem Tablet Sınavı

Tablet sınavı nerede ve nasıl yapılıyor?

Tablet sınavı; MEB'in belirlediği okullarda, bakanlığın temin ettiği tabletler üzerinden, gözetmenler eşliğinde ve grup halinde yapılıyor.

Tablet sınavındaki soru sayısı yıllara göre değişiklik gösterebiliyor. 2026 yılında yapılan tablet sınavında öğrencilere 49 soru sorulmuştur.

Tablet sınavında tüm sorular için toplam süre yerine soru başına süre veriliyor. Soru başına verilen bu sürenin ne kadar olduğu bilinmiyor. Ancak her bir soru için verilen bu sürenin son 10 saniyesinde ekranda süre sayacı beliriyor ve geri sayım başlıyor. Öğrencinin bu son 10 saniye içinde soruya cevap vermesi gerekiyor. Süre bittiğinde otomatik olarak sonraki soruya geçiliyor. Sınav süresi öğrencinin çözme hızına göre değişiyor. Öğrenciler ortalama 30-40 dakika sınavda kalıyor.

Hayır, yanlış cevaplar doğru cevapları etkilemiyor. Bu nedenle öğrencilerin boş soru bırakmamasını tavsiye ediyoruz.

Hayır. Sistem soru bazlı ilerlediği için bir kez yanıtlanan veya süresi bitip geçilen sorulara tekrar geri dönülemez ve cevap değiştirilemez.

Evet. Asıl sınav başlamadan önce öğrencilerin sınav işleyişini kavramaları için gözetmen eşliğinde örnek sorular çözdürülüyor.

Teknik bir sorun yaşandığında gözetmen öğretmen durumu tutanakla tespit eder. Öğrenci sınavına yedek tabletle kaldığı yerden devam eder veya öğrenciye yeni bir oturum hakkı tanımlanır.

Hayır. Tablet sınavında öğrencilerin zihinsel ve görsel becerileri ölçüldüğü için sınav salonuna kâğıt, kalem vb sokulmasına izin verilmez.

Evet. İlk aşama olan tablet sınavına tüm öğrenciler katılır.

Tablet sınavında Türkçe, matematik, hayat bilgisi gibi derslerden soru yer almaz. Görsel yetenek, mantık yürütme, örüntü tamamlama gibi yazılı olmayan zeka soruları sorulur.

Evet. 1, 2 ve 3. sınıf öğrencilerine aynı sorular soruluyor. Sınıf seviyesinde sınavı geçme baraj doğru sayıları farklı oluyor. Yukarıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Hayır. Tablet sınavında sorulan sorular yayınlanmıyor. Ancak MEB önceki yıllarda tablet sınavı için örnek sorular yayınlamıştı. Örnek sorular için şu videoyu izleyebilirsiniz: İZLE

Bilsem Resim

Resim yetenek alanından aday gösterilen öğrenciler tablet sınavına girer mi?

Evet. Resim yetenek alanından aday gösterilen öğrenciler ilk aşamada yapılan tablet sınavına girer. Öğrenciler resim yetenek sınavına katılabilmek için tablet sınavında resim alanından baraj doğru sayısını geçmek zorundadır.

Resim yetenek sınavı, MEB tarafından belirlenen okullarda yapılır. Sınav iki oturum halinde gerçekleşir. Her bir oturumun süresi 40 dakikadır. Öğrenciler salona gruplar halinde alınır. Bu oturumlarda öğrencilere birer konu verilir. Öğrencilerden, kendilerine verilen resim kâğıdı üzerine kara kalemle bu konuları çizmeleri istenir. Çizimler uzman komisyon tarafından değerlendirilir.

Değerlendirme jürisi genel olarak şu kriterlere göre değerlendirme yapar:
Özgünlük ve Hayal Gücü: Ezber, şablon veya klişe çizimler yerine konuya getirilen özgün fikirler.
Kompozisyon ve Kâğıdı Kullanma: Çizimin kâğıda dengeli yerleşimi, boşluk-doluluk dengesi.
Oran-Orantı ve Perspektif: Figürlerin birbiriyle uyumu ve derinlik (ön-arka plan) algısı.
Çizgi ve Detay: Kalem hakimiyeti, çizgi rahatlığı ve çizime eklenen ince ayrıntılar.

Soru Örnekleri:
1. İçi oyulmuş dev bir karpuzun veya bal kabağının çok katlı bir eve dönüştürüldüğü; pencerelerinden ve kapılarından canlıların girip çıktığı bir resim çizin.
2. İnsanların yerine tarım işlerini ve hayvan bakımını yapan sıra dışı mekanik robotların bulunduğu bir çiftlik ortamı çizin.
3. Masanıza konulan pet şişeyi kâğıdın bir yerine model olarak çizin. Resmin geri kalanında ise bu şişeyi bir denizaltıya veya uzay roketine dönüştürerek çevresindeki yaşamı tasvir edin.
4. Büyük bir buzdolabı kolisinden uzay mekiği yapıp çikolatadan veya şekerden oluşan bir gezegene iniş yapan çocukların macerasını resmedin.
5. Farklı hayvanların kendi fiziksel özelliklerine uygun müzik aletleri çaldığı hareketli bir konser sahnesi çizin.
6. Size verilen üç farklı nesneyi (örneğin: ütü, süpürge ve spor ayakkabı) aynı resim içinde, birbiriyle bağlantılı ve anlamlı bir olay örgüsü kurarak çizin.
7. Binaların, ağaçların, arabaların ve sokak lambalarının tencere, çatal, rende, süzgeç gibi mutfak araç gereçlerinden oluştuğu bir şehir ve bu şehirde yaşayan insanları çizin.
8. Bir karıncanın gözünden yerde duran yiyecekleri, yaklaşan büyük ayakları ve çevredeki insanları gösteren bir sahne çizin.
9. İnsanların veya deniz canlılarının deniz dibinde inşa ettiği, sualtı ulaşım araçlarının ve binaların yer aldığı bir şehir çizin.
10. Geçmişten ve gelecekten farklı dönemlere ait insanların bir arada yolculuk ettiği sıra dışı bir otobüs çizin.

Velilerden soru paylaşımları:
1. Öğretmenler her çocuğun masasına bir tahta mandal koymuş. Önce kâğıdın sol üst köşesine mandalın aynısını çizdirmişler. Sonra da 'Bu mandalı bir alet ya da canlı gibi düşünün, başından geçen bir olayı kâğıdın kalanına çizin.' demişler.
2. Biz 2. sınıftan girdik. İçeride çocuklara 'Siz minicik bir karıncasınız ve piknik örtüsünün üzerindesiniz, etrafı nasıl görürsünüz?' diye sormuşlar.
3. Kızımın oturumunda tahtaya üç kelime yazmışlar: Çaydanlık, tekerlek ve şemsiye. 'Bu üçünü kullanarak çalışan hayali bir araç tasarlayın ve içinde gezen insanları çizin.' demişler.
4. Biz İstanbul'da girdik. Çıktığında oğlum söyledi: 'Denizin dibinde insanların yaşadığı bir mahalle çizin.' demişler.
5. Gruptaki diğer velilerle konuştuk, bizim oturuma 'Köpeğini gezdiren bir kedi ve sokaktaki şaşıran insanlar' konusu denk gelmiş.
6. Bizim çocuğa 'Dönme dolabın en tepesinden aşağıya baktığında ne görürsün? Bunu düşün ve çiz.' demişler.
7. Sınavdan çıkar çıkmaz oğlum 'Anne beni balık yaptılar!' dedi. Bir fanusun içinde yüzen balığın gözünden odayı çizmelerini istemişler. Suyun içinden dışarıdaki devasa görünen televizyonu, masanın üstünü ve camın ardından içeriye merakla bakan bir kedinin yüzünü çizmiş.
8. Bizim gruptaki velilerle konuştuk, konuyu '200 yıl sonra paket dağıtan bir kurye ve aracını çizin' diye vermişler.
9. İzmir oturumunda tahtaya üç tane alakasız kelime yazmışlar. Çocuğa 'Bu üç eşyayı mutlaka kullanacaksın ve bir araba tasarlayacaksın' demişler. Bizimki ampulü far, çengelli iğneleri kapı kolu, ayakkabıyı da arabanın gövdesi yapmış, içine de sürücü çocuk çizmiş.
10. Oğlum Bursa'da girdi. 'Sahnede orkestra kurmuş hayvanlar çizin ama hayvanların eli, ayağı çaldığı alete uygun olsun' demişler. Oğlum piyanoyu ahtapota, davulu da kocaman kollarıyla bir ayıya çaldırmış...
11. Geçen sene ‘Ahtapottan bir nesne çizin.’ demişler. Hatta oğlumun arkadaşı ‘Ahtapottan yemek masası çizdim.’ demişti.
12. Kızım resimden kazandı. Mülakatta ‘Beş gözlü olan ve suda yaşayan kanatlı bir hayvan hayal edip çizin.’ demişler. İkinci oturumda da ‘Makas, kesme haricinde ne işe yarar?’ diye sormuşlar.

Örnek sorular için şu videomuzu da izleyiniz: İZLE

Bilsem Müzik

Müzik yetenek alanından aday gösterilen öğrenciler tablet sınavına girer mi?

Evet. Müzik yetenek alanından aday gösterilen öğrenciler ilk aşamada yapılan tablet sınavına girer. Öğrenciler müzik yetenek sınavına katılabilmek için tablet sınavında müzik alanından baraj doğru sayısını geçmek zorundadır.

Sınav, belirlenen BİLSEM binalarında yapılır. Öğrenciler salona tek tek alınır. Öğrenciye kulaklık takılır. Bilgisayar veya piyanodan tek ses, çift ses, melodi ve ritimler dinletilir. Öğrenciden duyduğu sesleri sesiyle vermesi ve ritimleri tekrarlaması istenir. Enstrüman ya da nota bilme şartı yoktur. Sınav yaklaşık 10-15 dakika sürer. Değerlendirme jürisi öğrencinin performansını takip eder ve öğrenciye puan verir.

Jüri puanlamayı dört temel işitme ve algı becerisine göre yapar:
1. Ses Belleği ve İşitme: Dinletilen tek, çift veya üç sesin doğru frekansta ve gecikmeden sesle verilebilmesi.
2. Tonalite ve Ezgi Yeteneği: Kısa bir melodiyi makamından veya tonundan kaymadan, aynı perdeyle doğru tekrar etme.
3. Ritim Hafızası: Dinletilen vuruş kalıplarının hızını, aksanını ve zamanlamasını bozmadan birebir vurabilme.
4. Ses Sağlığı ve Koordinasyon: Öğrencinin sesini kontrol edebilme rahatlığı ve yönlendirmeleri anında kavrayıp uygulama hızı.

Özetle değerlendirme jürisi, öğrencinin müzikal kulağını ve algı hızını puanlar. Puanlamada tek ve çift sesleri doğru tonda geri verme, dinletilen melodiyi detone olmadan tekrarlama ve ritim kalıplarını aksatmadan vurabilme becerisine bakılır. Öğrencinin ses güzelliğine veya şan eğitimine değil; frekansı yakalama, ezgiyi kavrama ve ritim hafızasına odaklanılır.

Sınavda klasik yazılı veya sözlü soru sorulmaz. Doğrudan işitme testleri uygulanır. Öğrenciye tek bir ses dinletilip öğrenciden aynı sesi çıkarması, aynı anda verilen iki farklı sesi ayrı ayrı seslendirmesi, 3-5 notalık kısa bir melodiyi ezgisiyle tekrarlaması ve dinletilen ritim kalıbını masaya vurarak birebir taklit etmesi istenir.

MEB'in yayınladığı örnek değerlendirme videosunu mutlaka izleyiniz. İZLE

Bilsem Genel Yetenek

Genel yetenek alanından aday gösterilen öğrenciler hangi değerlendirmelere girer?

Genel yetenekten aday gösterilen öğrenciler iki aşamalı sınava girer. İlk aşama; tablet üzerinden yapılan, görsel mantık ve dikkat sorularının çözüldüğü grup tarama sınavıdır. Tablet sınavını geçen öğrenciler ikinci aşamaya katılır. Bu aşamada öğrenciler RAM veya Bilim Sanat Merkezlerinde uzman psikolojik danışman eşliğinde birebir zeka testine girer. İkinci aşamayı da başarıyla tamamlayanlar BİLSEM'e kayıt hakkı elde eder.

MEB genel yetenek bireysel değerlendirme öncesi hangi testin yapılacağını ilan etmektedir. Son yıllarda aşağıdaki zeka testleri uygulanmıştır.
TUZÖ (Türk Ulusal Zeka Ölçeği): TÜBİTAK ve üniversiteler iş birliğiyle geliştirilen; dijital, adaptif (çocuğun cevabına göre ilerleyen) yeni nesil yerli zeka ölçeğidir. MEB tarafından sisteme entegre edilmiş 2025 ve 2026 yıllarında uygulanmıştır.
ASİS (Anadolu-Sak Zeka Ölçeği): İlkokul seviyesinde, Türkiye genelinde en yaygın kullanılan standart yerli zeka ölçeğidir. Sözel yetenek, görsel algı, bellek kapasitesi ve muhakeme becerilerini ölçen 7 alt testten oluşur. 
WISC-4, WNV: Geçmiş yıllarda sözel olmayan WNV ve WISC-4 gibi uluslararası testler de MEB tarafından BİLSEM değerlendirmelerinde uygulanmıştır.

Değerlendirmelerde her öğrenci için sabit bir soru sayısı yoktur. Soru sayısı öğrencinin anlık performansına göre değişebilir. Öğrenci soruları doğru yanıtladıkça daha zor sorular gelir. Art arda belirli sayıda yanlış yaptığında ise o alt modül otomatik olarak sonlandırılıp bir sonrakine geçilir. Bu nedenle başarılı ve potansiyeli yüksek bir öğrenci çok daha fazla soru görürken, zorlanan öğrencinin testi daha az soruyla tamamlanabilir.

MEB genel yetenek için puan hesaplamasını, uygulanan zeka ölçeğinin alt modüllerindeki doğru yanıtlardan elde edilen ham puanları öğrencinin gün/ay bazındaki takvim yaşına göre standart puana dönüştürerek yapar. Sınav sonuç belgesinde veliye rakamsal bir zeka puanı (IQ skoru) kesinlikle bildirilmez. Etik kurallar gereği MEB yalnızca "BİLSEM'e Kayıt Hakkı Kazandı." veya "Kayıt Hakkı Kazanamadı." sonucunu açıklar.